De Huiskamer gaat terug naar de oertijd in Drenthe
Op 21 januari 2026 was Appie Beijer te gast in de Huiskamer om ons het een en ander te vertellen over de geschiedenis van Drenthe. Omdat dit de eerste keer was dat de bezoekers van de Huiskamer elkaar weer troffen in het nieuwe jaar, (de bijeenkomst van 7 januari was geannuleerd vanwege de sneeuw), had Ina kniepertjes meegenomen; die vielen bij iedereen bijzonder goed in de smaak. Er was veel belangstelling voor het verhaal van Appie, want we waren met 26 personen.
Appie is jarenlang vrijwilliger geweest bij Het Drentse Landschap, maar sinds geruime tijd is hij vrijwilliger in het Hunebedcentrum in Borger, waar hij bij Hunebed D 27, het grootste hunebed van Nederland, mensen informeert over de hunebedden, de hunebedbouwers en nog veel meer.
Appie is een geboren verteller en hij nam ons mee op een zeer interessante reis van 4,5 miljard jaar; van het ontstaan van de aarde via een meteorietinslag, die een einde maakte aan het leven van de dinosaurussen vanwege de enorme zwavelwolk, via de ijstijden tot de hunebedbouwers, die 3000 tot 5000 jaar geleden in Drenthe woonden. Hij vertelde ons dat er 23 aantoonbare ijstijden zijn geweest in de geschiedenis van de aarde. In de voorlaatste ijstijd groeide de gletsjer tientallen meters per dag aan, aan de onderkant, de bovenkant en de zijkanten; in de tong van de gletsjer zaten stenen, boomstammen, enz. De gletsjer sleepte die stenen mee, het slijpsel vroor vast en toen het ijs in warmere tijden smolt bleef het slijpsel/zand liggen, maar werden de enorme keien door het water meegesleurd en kwamen zo o.a. in Drenthe terecht. De enorme afgeplatte keien werden door de trechtervolken gebruikt om hunebedden te bouwen, vooral als mausoleum voor hun doden. Deze enorme hunebedstenen, dolmen of megalieten genaamd, komen niet alleen in Drenthe voor, maar ook bijvoorbeeld in Engeland, het bekende Stonehenge en in Frankrijk bij Carnac. Het grootste “hunebed” van Europa, de Dolmen van Menga (zie foto), ligt in de buurt van Sevilla.
De bouwtijd van een hunebed was twee tot drie maanden. Er waren in onze omgeving rond de 30 nederzettingen van ongeveer 35 mensen (van heel jong tot oud); via signalen kon men mensen uit andere nederzettingen vragen om te helpen bij het bouwen van een hunebed. De platten stenen werden op een rij balken geplaatst en zo meegesleept. Daarna werd er een laag zand over aangebracht. Het hunebed D27 bij Borger heeft een bouwtijd gehad van drie of vier maanden. Er zijn daar nog 9 van de 10 dekstenen aanwezig op het hunebed. Er werden afhankelijk van de grootte van het hunebed wel 3 tot 300 overledenen in het hunebed begraven. Borger had zelfs twee lagen. Vroeger waren er wel 123 hunebedden in Noord Nederland; tegenwoordig zijn er nog 53. Sommigen van de stenen werden namelijk gebruikt als bouwmateriaal in tijden van schaarste als fundering van gebouwen en voor de aanleg van wegen.
De hunebedcultuur stopte plotseling. Na onderzoek heeft men vastgesteld (Science publicatie van 13 jui 2025) dat de pest een einde maakte aan het bouwen van hunebedden. Men dacht dat de duivel de dood veroorzaakte en besloot tot het verbranden van de doden. De as werd in urnen gestopt en deze kregen een plaats in grafheuvels, wat dus eigenlijk asheuvels zijn.
Appie wist zeer boeiend te vertellen en iedereen was enorm onder de indruk van zijn verhaal en de boeiende geschiedenis van de hunebedbouwers. Voor meer informatie over de hunebedbouwers verwees Appie ons naar de website: www.hunebednieuwscafe.nl
Daar kun je een mooi schema vinden over hoe een hunebed gebouwd werd.
De volgende Huiskamerbijeenkomst is op woensdag 4 februari van 10.00 tot 12.00 uur in de Gasterije. Dan vertelt Jos en/of Rik Woltman over het vrijwilligerswerk dat zij samen met Anna Mulder in juli 2025 verrichtten in Sierra Leone.
